Το διεθνές έργο IFIGENEIA (Innovative Facility for Isotope GENeration with Efficient Ion Accelerator) ξεκίνησε επίσημα με μια εναρκτήρια συνάντηση στη Θεσσαλονίκη, στις 3 & 4 Απριλίου 2025. Χρηματοδοτούμενη από το πρόγραμμα Horizon Europe WIDERA της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τετραετής πρωτοβουλία συγκεντρώνει 22 εταίρους από την Ελλάδα, τη Σλοβενία, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ελβετία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με συνολική χρηματοδότηση 6 εκατομμυρίων ευρώ.
Υπό τον συντονισμό του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το έργο IFIGENEIA στοχεύει στην αντιμετώπιση της κρίσιμης έλλειψης τοπικά παραγόμενων ραδιοϊσοτόπων — ζωτικών συστατικών για τη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και των νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.
Τεχνολογία LINAC για μια πιο Υγιή και Ανθεκτική Ευρώπη
Ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτελούνται ετησίως πάνω από 20 εκατομμύρια διαδικασίες πυρηνικής ιατρικής, η Ευρώπη συνεχίζει να υστερεί λόγω έλλειψης ειδικής υποδομής, κρίσιμης για την παραγωγή ραδιοϊσοτόπων, ιδιαίτερα στην περιοχή των Βαλκανίων, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια κόστους και τεχνολογίας. Το έργο IFIGENEIA επιδιώκει να γεφυρώσει αυτό το κενό δημιουργώντας Κόμβους Αριστείας στην Ελλάδα, τη Σλοβενία και την Κύπρο, βασισμένους στην τεχνολογία γραμμικού επιταχυντή (LINAC). Αυτοί οι κόμβοι θα χρησιμεύσουν ως βιώσιμα οικοσυστήματα καινοτομίας, ενώνοντας ερευνητικά ιδρύματα, τη βιομηχανία, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και την κοινωνία των πολιτών σε ένα μοντέλο τετραπλής έλικας. Το έργο θα διευκολύνει επίσης τη μεταφορά εμπειρογνωμοσύνης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη ικανοτήτων σε ολόκληρη την περιοχή.
Μια Πολυλειτουργική Υποδομή με Μακροπρόθεσμο Αντίκτυπο
Το έργο IFIGENEIA θα υποστηρίξει τη σταδιακή ανάπτυξη της τεχνολογίας LINAC μέσω μιας ολοκληρωμένης μελέτης σκοπιμότητας. Αρχικά, η υποδομή θα εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς, που κυμαίνονται από βιομηχανικές εφαρμογές και μελέτες πολιτιστικής κληρονομιάς έως κλινική έρευνα και ακαδημαϊκή εκπαίδευση. Σε μεταγενέστερες φάσεις, το σύστημα θα αναβαθμιστεί ώστε να επιτρέπει τη θεραπεία του καρκίνου, ενισχύοντας τόσο το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης όσο και το εθνικό τοπίο έρευνας και καινοτομίας.
Ενίσχυση της Επιστημονικής Αριστείας και της Περιφερειακής Καινοτομίας
Πέρα από τους τεχνολογικούς του στόχους, το IFIGENEIA θα ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία, θα επιταχύνει τη μεταφορά γνώσης και θα τονώσει την ανάπτυξη νέων λύσεων στην πυρηνική ιατρική. Ευθυγραμμιζόμενο με εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, το έργο θα συμβάλει στη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στον τομέα της πυρηνικής ιατρικής και θα ενισχύσει τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας (ΕΧΕ).
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας συμβάλλει στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των Κόμβων Αριστείας του έργου IFIGENEIA. Επιπλέον, αξιοποιεί στρατηγικά την εμπειρία της στην εφαρμογή της στρατηγικής RIS3, συνδέοντας την καινοτομία με τις τοπικές ανάγκες και υποστηρίζοντας τη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών φορέων και της αγοράς.
Εταίροι του Έργου:
- ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΑΠΘ), EΛ
- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΠΚΜ), EΛ
- ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (BIOKOSMOS), EΛ
- ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΑΜΘ), EΛ
- ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΕΤΑ), EΛ
- ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ (ΓΝΠ), EΛ
- ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΠΟΛΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (TPOLIS), EΛ
- ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ “ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ” (NCSRD), EΛ
- ΑΓΓΕΛΟΣ ΛΑΜΠΟΥΔΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ (YFOS), EΛ
- UNIVERZA V LJUBLJANI (UL), SI
- INSTITUT JOZEF STEFAN (IJS), SI
- COSYLAB LABORATORIJ ZA KONTROLNE SISTEME DD (COSYLAB), SI
- SLOVENSKO INOVACIJSKO STICISCE EVROPSKO GOSPODARSKO INTERESNO ZDRUZENJE (SIH), SI
- INZENIRSKA AKADEMIJA SLOVENIJE (IAS), SI
- RTD TALOS LIMITED (TALOS), CY
- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (UCY), CY
- ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ 1986 (PASYKAF), CY
- ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (SHSO), CY
- UNIVERZITET U SARAJEVU (UNSA), BA
- GSI HELMHOLTZZENTRUM FUR SCHWERIONENFORSCHUNG GMBH (GSI), DE
- DEUTSCHES KREBSFORSCHUNGSZENTRUM HEIDELBERG (DKFZ), DE
- ORGANISATION EUROPEENNE POUR LA RECHERCHE NUCLEAIRE (CERN), CH
“Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι, ωστόσο, μόνο του/των συγγραφέα/ων και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η REA φέρουν ευθύνη γι’ αυτές.”
